Publieke mobiliteit

Maatwerk in vervoer

Efficiënt doelgroepenvervoer

Omnibuzz werkt hard aan innovatief, efficiënt en kwalitatief doelgroepenvervoer. Om dit te kunnen waarborgen, volgen wij alle actuele landelijke thema’s, ook als het gaat om instroom van ander doelgroepenvervoer en het optimaliseren van het OV-netwerk. Wij zijn aangesloten bij de Vereniging Doelgroepenvervoer Nederland

Bij deze vereniging zijn Nederlandse gemeenten aangesloten die kennis delen over de gemeentelijke vervoervoorziening (Wmo-, leerlingen-, Jeugdwet- en dagbestedingsvervoer) voor mensen die niet zelfstandig kunnen reizen. De vereniging streeft naar een toekomstbestendig en goed doelgroepenvervoer dat betaalbaar, duurzaam, uitvoerbaar en toegankelijk is voor de doelgroep.

Guido Vreuls, directeur van Omnibuzz, is bestuurslid van de Vereniging Doelgroepen Vervoer Nederland (VDVN), en heeft onder andere publieke mobiliteit in zijn portefeuille.

Het logo bestaat uit drie gestileerde figuren in rode kleur, die samen een groep mensen voorstellen. De figuren staan naast elkaar en bestaan elk uit een halve cirkel voor het hoofd en een grotere halve cirkel voor het lichaam, waardoor een abstracte, menselijke vorm ontstaat. Onder deze figuren staat in dikke, donkergroene letters het woord "VDVN". De combinatie van de figuren en het woord straalt samenwerking en verbondenheid uit.

Samenwerking

Omnibuzz werkt ook al jaren samen met de Provincie Limburg en Arriva. In 2018 is de Voor Elkaar Pas (VEP) ingevoerd zodat onze Wmo-klanten gemakkelijk, zo goed mogelijk én met voordeel met het OV kunnen reizen.

Limburg is in Nederland een unieke regio. Niet alleen wordt het OV in de hele provincie door één vervoerder uitgevoerd. Ook voor het doelgroepenvervoer geldt dit, want Omnibuzz organiseert het vervoer voor alle gemeenten (30, behalve Mook en Middelaar). Omdat er slechts twee partijen bij zijn betrokken, is er sprake van een prettige en soepele samenwerking.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vernam In 2023 van deze samenwerking en heeft ons gevraagd ze op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in onze provincie. Wij informeren ze sindsdien over de plannen en stappen die genomen zijn.

Publieke mobiliteit

In de media wordt deze term al veelvuldig gebruikt, maar ook in Limburg spreken wij al enige tijd over de mogelijkheden die publieke mobiliteit onze provincie kan bieden.

Publieke mobiliteit is de beste manier om van A naar B te komen met het mobiliteitsaanbod dat onder regie staat van de overheid (gemeenten en provincie). Niet het openbaar vervoer staat daarbij centraal maar de bereikbaarheid. Publieke mobiliteit stelt daarnaast reizigers in staat om in hun mobiliteitsbehoefte te voorzien op een reizigersvriendelijke en kostenefficiënte wijze, door op een samenhangende manier het publieke mobiliteitssysteem in te richten.

De afbeelding toont een gedetailleerde en levendige illustratie van het concept van "Publieke Mobiliteit," met als doel reizigers centraal te stellen en een naadloos, geïntegreerd mobiliteitssysteem te bieden. Hier is een beschrijvende tekst van de afbeelding, geschikt voor mensen met een visuele handicap: Titel: Publieke Mobiliteit Beschrijving: De illustratie toont een centraal gebied, aangeduid als een "hub," waar verschillende vervoermiddelen en -diensten samenkomen om reizigers te ondersteunen. Centraal in de afbeelding bevinden zich verschillende soorten reizigers, waaronder voetgangers, fietsers, mensen met rolstoelen, en mensen met koffers. Ze worden omringd door diverse vervoermiddelen en -diensten. Linksboven: Een parkeerplaats (P+R) waar mensen hun auto kunnen parkeren en overstappen op andere vervoermiddelen. Linksonder: Een deelmobiliteit zone, met gedeelde fietsen, elektrische scooters en deelauto’s. Hier kunnen mensen gemakkelijk een vervoermiddel huren en terugbrengen. Midden-onder: Een "hub" markering met een overkapping en een informatiebord waar verschillende vervoermiddelen zijn aangesloten. Het symbool van de hub benadrukt de centrale rol in het mobiliteitssysteem. Rechts van het centrum: Verschillende openbaar vervoermiddelen zoals bussen en treinen. Er is een treinstation met een klok en informatieborden. Mensen stappen in en uit bussen en treinen. Rechtsboven: Taxi’s en carpooldiensten, waar mensen gezamenlijk gebruikmaken van auto's om hun bestemming te bereiken. Bovenin de afbeelding: Een groene omgeving met wandelpaden, fietspaden en windmolens. Dit gedeelte vertegenwoordigt een duurzaam en gezond klimaat. Onderaan de afbeelding: Een tafel waar vertegenwoordigers van overheidsinstanties, marktpartijen, mobiliteitsaanbieders, en vrijwilligersorganisaties zitten. Zij bespreken en coördineren mobiliteitsbeleid en samenwerking om het systeem te verbeteren. Doel: De afbeelding illustreert de visie van een geïntegreerd mobiliteitssysteem waarin verschillende vervoermiddelen en -diensten samenkomen om een naadloze, efficiënte en milieuvriendelijke reiservaring voor alle reizigers te bieden. Het benadrukt de samenwerking tussen verschillende belanghebbenden zoals de overheid, markt, en vrijwilligersorganisaties om dit doel te bereiken. Tekst onderaan de afbeelding: “Met publieke mobiliteit willen we reizigers centraal stellen en hen met behulp van ‘collectieve’ vervoermiddelen en/of -diensten op kostenefficiënte en reizigersvriendelijke wijze in hun mobiliteitsbehoefte voorzien. We beogen het mobiliteitsaanbod in meer samenhang naar de reiziger te brengen door optimale samenwerking tussen overheid, markt, vrijwilligersorganisaties en individueel vervoer. Daarbij vertrekken we vanuit de kracht van de vervoersvraag en de bijbehorende organisatie.” Organisaties: Onderaan zijn logo's van DOVA, IPO, en CROW zichtbaar, die betrokken zijn bij de realisatie van deze visie.

Niet alleen Omnibuzz, ook de Provincie Limburg en Arriva constateren dat wij de komende jaren tegen de grenzen van ons huidige systeem aan lopen. Dit komt door:

  • De vergrijzing die zorgt voor een verandering in onze mobiliteitsopgave.
  • Het onder druk staan van de toekomstbestendigheid van het Wmo-vervoer in een vergrijzend Limburg.
  • Personeelstekorten die zowel op het Wmo-vervoer als het OV drukken.
  • De slechtere bereikbaarheid van het landelijk gebied en steeds minder wordende voorzieningen.

Omdat wij willen dat iedereen moet kunnen reizen en deelnemen aan maatschappelijke activiteiten, hebben de drie samenwerkende partijen een onderzoek laten uitvoeren naar kansen en mogelijkheden om Limburgse vervoerssystemen beter te laten aansluiten op elkaar en op de behoeften van 55-plussers. Dit onderzoek, dat is uitgevoerd door onderzoeksbureau Forseti, heeft geleid tot het rapport ‘Iedereen Mobiel’. Uit dit onderzoek zijn aanbevelingen voor korte en lange termijn voortgekomen:

Korte termijn aanbevelingen

  • Promoot openbaar vervoer ook onder oudere automobilisten.
  • Onderzoek mogelijkheden voor het bieden van meer ondersteuning bij het plannen en maken van een OV-reis.
  • Onderzoek mogelijkheden om het gebruik van de Voor Elkaar Pas (VEP) te stimuleren.

Lange termijn aanbevelingen

  • Maak aansluiting van Wmo-pas bij OVpay mogelijk en onderzoek welke afspraken kunnen worden gemaakt.
  • Organiseer het vervoer vanuit één centraal steunpunt of vervoerloket.
  • Ontwikkel of gebruik MaaS-initiatieven en stuur op mobiliteitsbudgetten.

Reeds behaalde resultaten

Op basis van deze aanbevelingen zijn reeds resultaten behaald. Zo heeft Omnibuzz stappen gezet in de promotie van de Voor Elkaar Pas en cijfers geanalyseerd van mogelijke besparingen ten aanzien van zittend ziekenvervoer. Arriva heeft ook aan promotie voor de Voor Elkaar Pas gewerkt. Daarnaast werken wij samen aan een pilot die onderzoekt of en hoe OV een rol kan spelen als voorloper voor een Wmo-indicatie en aan het mogelijk combineren van beide vervoerssystemen.

Op 1 januari 2025 hebben wij ReisWijzer op onze website geïntroduceerd. Hier vinden onze klanten duidelijke informatie en praktische tips over het beschikbare vervoer in hun gemeente. De Wmo-consulenten kunnen de informatie van ReisWijzer gebruiken tijdens de keukentafelgesprekken.

Plan van aanpak 'Mobiliteit in Limburg'

In april 2024 hebben de Provincie Limburg, Arriva en Omnibuzz hun medewerking toegezegd aan het plan van aanpak ‘Mobiliteit in Limburg’. Dit plan bevat twee actielijnen die de komende jaren verder uitgewerkt worden.

Actielijn 1 Perspectief voor Limburg

In 2024 is Omnibuzz in gesprek gegaan met gemeenten. Het thema ‘mobiliteit’ binnen de gemeente valt, in tegenstelling tot het Wmo-vervoer, niet onder het Sociaal Domein bij de gemeente. Het samenbrengen van de afdeling Mobiliteit en Sociaal Domein is een eerste stap om het gesprek op gang te brengen.

Daarna willen wij van alle belanghebbende partijen weten waar zij de kansen en uitdagingen zien in een overkoepelend mobiliteitssysteem. De Wmo-klant blijft hierbij uitgangspunt voor Omnibuzz.

Actielijn 2 Aan de slag in Limburg

Naast het eerdergenoemde promoten van de VEP is er in de gemeenten Sittard-Geleen en Horst aan de Maas begin 2024 gestart met een eerste pilot die onderzoekt of gratis OV als voorvoorziening voor de Wmo ingezet kan worden.

Voor in de toekomst op te zetten pilots in andere gemeenten hebben de drie partijen afgesproken dat dit pilots zullen zijn in kleine regio’s, zodat bij een mogelijk negatieve impact, deze snel stopgezet kan worden. Omnibuzz zal zich ervoor inzetten dat de kwaliteit en betrouwbaarheid van het vervoer niet voor onze doelgroep niet ten kosten gaat van de pilots.

Landelijke Verbeteragenda - Doelgroepenvervoer en OV

In december 2023 heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een ‘Verbeteragenda Doelgroepenvervoer’ naar de Tweede Kamer gestuurd. Het ministerie constateert hierin dat de knelpunten rond het doelgroepenvervoer en OV in samenhang onderzocht en opgelost moeten worden. Deze verbeteragenda beschrijft de eerste fase tot verbetering en meer samenhang. Er zijn vijf verbeterthema’s benoemd die ertoe moeten leiden dat het doelgroepenvervoer in de toekomst beheers- en betaalbaar georganiseerd wordt:

  1. Ontschotten: ontschotten op de juiste manier kan bijdragen aan verbeteringen in kwaliteit en efficiency.
  2. Aanbesteden: komen tot een betere aanbesteding in gezamenlijkheid, met als doel betere uitvoering.
  3. Contractmanagement en toezicht: goed inrichten contractmanagement van opdrachtverlening tot toezicht gedurende de opdracht.
  4. Beschikbaarheid chauffeurs: niet iedere regio heeft een tekort aan chauffeurs in de vervoerssector, maar als er een chauffeurstekort is, heeft dit directe invloed op de gewenste uitvoering.
  5. Ondersteuning en verwachtingen van reizigers: alle toegankelijke vervoersalternatieven dienen goed bekend te zijn bij de reizigers en Wmo-consulenten, zodat doelgroepenvervoer weer het OV-alternatief kunnen zijn voor mensen die echt niet met het OV kunnen reizen.

Zie voor meer informatie en verdieping over bovenstaande thema’s de volgende bijlages bij de notitie:

Omnibuzz en de Verbeteragenda

De vijf verbeterthema’s voor doelgroepenvervoer van het ministerie en de visie en ambities van Omnibuzz hebben veel raakvlakken. Vanaf 2017 zet Omnibuzz zich al in voor het stimuleren van het gebruik van OV, het efficiënt organiseren van doelgroepenvervoer, het bundelen van vervoer en het slim organiseren ervan.

Voor Omnibuzz is het bieden van maatwerk en het leveren van hoge kwaliteit in het Wmo-vervoer het belangrijkste doel. Onze klanten staat daarbij voorop en centraal; dat willen wij waarborgen. Ook vinden wij dat iedereen, met of zonder beperking, zo lang mogelijk zelfstandig moet kunnen deelnemen aan de samenleving. Omnibuzz ziet iedere klant als een unieke reiziger waarvoor passend vervoer aangeboden moet worden.

Wij zien de laatste jaren ook dat het aantal klanten stijgt op basis van demografische ontwikkelingen en dat het aanbod van het OV afneemt. Tevens constateren wij een toename van het aantal klanten met dementie of verward gedrag (maatschappelijke trend). In de afgelopen jaren hebben wij al verschillende projecten uitgevoerd die aansluiten op de Verbeteragenda van VWS:

  • De Voor Elkaar Pas (VEP): Een kortingspas voor Wmo-klanten om in de daluren met Arriva in Limburg te reizen, op rekening bij Omnibuzz.
  • MijnOmnibuzz: Een webportaal volgens WCAG 2.1 AA norm waar klanten hun ritten kunnen reserveren en hun klantgegevens kunnen inzien en beheren.
  • Meldpunt beperkte zelfregie/ indicatie vervoer op maat: Omnibuzz is een gecertificeerde dementievriendelijke organisatie en heeft hier passende indicaties voor in het leven geroepen.
  • Advies uniforme klantbijdrage: Omnibuzz adviseert de eigen bijdrage van het Wmo-vervoer gelijk te houden aan de kosten van het OV.
  • Pilot gratis Arriva-OV als voorloper op het Wmo-vervoer (2024):
  • ReisWijzer: Een onderdeel van de website van Omnibuzz, waar klanten een overzicht van algemene reisinformatie en vervoersvormen in hun gemeente vinden.
  • Medewerking aan het Project ‘Kommee’ in Noord-Limburg: Een project van Trendsportal om voor 55+’ers in Noord-Limburg de drempel naar het OV te verlagen.

Toekomst

Omnibuzz steunt de verbeteragenda van het Ministerie van VWS en blijft, samen met de Provincie Limburg, Arriva en het Ministerie van IenW, werken aan oplossingen om het Wmo-vervoer (en ander doelgroepenvervoer) toekomstbestendig en betaalbaar te houden.

Stroomlijn verzorgt het vervoer op maat in de regio Drechtsteden en is ook aangesloten bij de VDVN. Zij zijn vooruitstrevend in het inrichten van mobiliteit en gaan ook uit van het principe ‘iedereen mobiel: vanzelfsprekend’. Deze video toont hoe zij publieke mobiliteit in de toekomst in Nederland zien.